Жыл басынан бері 1,2 миллионнан астам қазақстандық Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төлем алды.
2024 жылдың 9 айында Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан (МӘСҚ) төлемдермен жалпы сомасы 699,9 млрд теңгеге міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушылар болып табылатын 1 млн 205,8 мың азамат қамтылды.
МСҚҚ-дан 5 әлеуметтік тәуекел бойынша төлемдер жүргізіледі: еңбекке қабілеттілігін жоғалтқан жағдайда, асыраушысынан айырылған жағдайда, жұмысынан айырылу жағдайы бойынша, жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға байланысты табысынан айырылу жағдайы бойынша, бір жарым жасқа дейінгі бала күтіміне байланысты табысынан айырылу жағдайы бойынша.
Еңбекке қабілеттілігінен айырылу және асыраушысынан айырылу жағдайлары бойынша төлемдер тиісті мемлекеттік жәрдемақыларға қосымша тағайындалады. Олардың мөлшері соңғы 2 жылдағы МӘСҚ-ға әлеуметтік аударымдар жүргізілген орташа айлық табысқа, еңбек ету қабілетінен айырылу коэффициенттеріне, асырауындағы адамдардың санына, міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне (жүйеге) қатысу өтіліне және табысты алмастыруға байланысты.
Жұмысынан айырылу бойынша төлем жүйеге қатысу өтіліне және соңғы 24 айдағы табысқа байланысты жоғалған табыстың 45% — на дейінгі мөлшерде 1 айдан 6 айға дейінгі кезеңге тағайындалады. Бұл төлем жұмыстан босату себептеріне қарамастан жүзеге асырылады және жұмыссыз адамды жұмыс іздеп жүрген кезеңде қолдауға арналған.
Жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға байланысты табысынан айырылу жағдайы бойынша біржолғы төлем жүктілік және босану бойынша демалыстың барлық күндеріне тағайындалады. Оның мөлшері жүктілікке және босануға байланысты демалыс күніне дейінгі соңғы 12 айда МӘСҚ-ға әлеуметтік аударымдар жүргізілген орташа айлық табысқа және еңбекке жарамсыздық күндерінің санына байланысты.
Бір жарым жасқа дейінгі баланы күтуге байланысты табысынан айырылған жағдайда ай сайынғы төлем бала туған күннен бастап тағайындалады. Төлем сомасы соңғы 2 жылда МӘСҚ-ға әлеуметтік аударымдар жүргізілген орташа айлық табыстың 40% құрайды. Екі немесе одан да көп бала туған кезде төлем әр балаға жеке тағайындалады.
Айта кетерлігі, 2024 жылы 1,2 миллион алушының 583,4 мыңы әлеуметтік төлемдерге жүгінген.
Бұл ретте МӘСҚ азаматтарға төлеуге көзделген қаражаттың мақсатсыз жұмсалуына жол бермеу мақсатында жоспарлы жұмыс жүргізеді.
Осылайша, 2024 жылы МӘСҚ қызметкерлері әлеуметтік төлемдерді жоғары мөлшерде алу мақсатында түрлі схемаларды қолданатын 1,4 мыңнан астам жеке кәсіпкерлерді (ЖК) анықтады. Құқық қорғау органдарына әлеуметтік аударымдарды аудару кезінде ЖК пайдаланатын тетіктер мен іс-әрекеттері әлеуметтік сақтандыру жүйесінен ақшалай қаражатты негізсіз шығаруға ықпал еткен дара кәсіпкерлердің тізімдері жазылған хаттар жіберілді.
МӘСҚ жүргізген қызметкерлердің нақты жұмысқа орналасуын тексеру барысында мұндай ЖК-да жалдамалы қызметкерлердің болуын жоққа шығаратын 64 жеке кәсіпкер анықталды. Бұл ретте олар жұмыс істемейтін жұмыскерлер үшін өздерінің жеке кәсіпкерлерінен әлеуметтік аударымдарды олар үшін есептерді фискалдық органдарға толтырған бухгалтерлерге электрондық кілттерді беру арқылы түсіндіреді.
479 жеке кәсіпкерге еңбек қатынастарын орнату жұмыстары жалғасуда.
Сондай-ақ мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына төлемдерді негізсіз өсіретін сомада одан әрі тағайындау мақсатында бірнеше жеке кәсіпкерлерден бір адамға әлеуметтік аударымдарды аудару фактілері анықталды.
Бүгінгі таңда МӘСҚ құқық қорғау органдарына 11 ЖК (Ақтөбе, Павлодар облыстары және Алматы қаласы) бойынша материалдар берілді.
Республиканың барлық аймақтарында тексеру жалғасуда, құқық қорғау органдарына тапсыру үшін материалдар дайындалуда.
Мемлекеттiк әлеуметтiк сақтандыру қорынан жоғарылатылған сомада төлемдердi алу үшiн табысын әдейi асыра көрсетiп отырған жаңадан өтiнiш берген өтiнiш берушiлердiң құжаттарын қарау да қатайтылды.
Бұл шаралар заңсыз әрекеттердің жолын кесуге және алдын алуға, сол арқылы міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің барлық қатысушыларын әділ әлеуметтік қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған.
Естеріңізге сала кетейік, заңда алаяқтық әрекеттер үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
