Астанада буындарды ауыстыру оталары жаңа әдіспен жасала бастады. Ол үшін дәрігерлер бірегей роботтандырылған жүйелерді қолдануда. Бұл туралы ҚР Президенті Іс басқармасының Медициналық орталығы ауруханасында өткен баспасөз туры барысында айтылды.
Миллиметрге дейінгі дәлдік
Елордадағы ҚР Президенті Іс басқармасының Медициналық орталығы ауруханасында Mako роботтандырылған хирургиялық платформасының жұмысы көрсетілді. Жүйе ортопедия саласында қолданылады және науқастың анатомиялық ерекшеліктерін ескере отырып, отаны алдын ала модельдеуге мүмкіндік береді.
Технологияның басты артықшылығы – дәлдік және әр науқасқа жеке тәсіл қолдану. Алдымен буынның 3D-моделі жасалады, содан кейін жүйе имплант параметрлерін алдын ала есептейді. Ота кезінде робот хирургке сүйекті дәл кесуге және имплантты дұрыс орналастыруға көмектеседі. Бұл хирургиялық араласудың жарақаттылығын азайтып, қалпына келу үдерісін жеделдетеді: оңалту мерзімі бұрынғыдай алты айға дейін емес, бір айдан үш айға дейін созылады.
– Қазір Mako роботтандырылған жүйесінің көмегімен шамамен 50 ота жасадық. Бұл әдістің артықшылығы неде? Ол кесілетін және шабылатын сүйек бөліктерін миллиметр дәлдігімен анықтайды, сондай-ақ имплантты робот есептеген параметрлерге сәйкес дәл түзетумен орналастырады, – деді дәрігер-ортопед-травматолог Ануарбек Кулчаров.
Оның айтуынша, жүйенің жоғары технологиялылығына қарамастан, негізгі рөлді дәрігер атқарады. Ол операцияның барлық кезеңін бақылап, түпкілікті шешім қабылдайды.
– Дәрігер деректерді түзетеді, сүйекті кесу және имплантты орнату барысында бақылау жүргізеді. Осы технологияны қолдану арқылы имплантты нақты геометриялық тәртіппен орналастырамыз, – деді дәрігер.
Жүйе пациенттердің анатомиялық ерекшеліктерін, соның ішінде аяқ-қолдардың геометриясы мен осін ескеруге мүмкіндік береді.
– 3D-модельдеу имплант параметрлерін алдын ала дәл есептеуге және ота кезінде қателесу қаупін азайтуға мүмкіндік береді, – деді Ануарбек Кулчаров.
3D-модельдеу арқылы компьютер импланттың нақты параметрлерін есептейді. Мәселен, жамбас буынына операция жасалған жағдайда, импланттың қандай тостағаншасы қолданылатыны және оның оң және сол жақтағы нақты өлшемдері анықталады.
Қалпына келу үдерісі жылдамырақ
Дәрігерлердің айтуынша, роботтандырылған хирургия науқастардың оңалу кезеңін айтарлықтай қысқартуға мүмкіндік береді.
– Оңалту бір айдан үш айға дейін созылады. Бұрын бұл мерзім алты айға дейін жететін. Технология АҚШ-та әзірленген және бүгінде әлемнің көптеген елінде қолданылады. Бұл жүйені жасанды интеллект элементі ретінде қарастыруға болады, өйткені ол КТ деректерінің негізінде күрделі есептеулер жүргізеді, – деді дәрігер-ортопед-травматолог.
Отадан өткен науқастар емделу жағдайының қолайлылығы мен оңалтудың жылдам жүріп жатқанын атап өтті.
– Маған тізе буынына ота жасалып, тізе буынына эндопротез қойылды. Ота кеше ғана жасалды, бүгін оңалтудың екінші күні. Әрине, қорықтым, уайымдадым, бірақ бәрі жақсы өтті. Бүгін-ақ аяғымды қозғалта алатынымды тіпті ойламадым, – деді клиника пациенті Гүлнат Шаяхметова.
Диагностика технологиялары
Сонымен қатар дәрігерлер ауруханада сәтті қолданылып жатқан позитронды-эмиссиялық томография туралы да айтып берді. Ол компьютерлік томографиямен (ПЭТ/КТ) біріктірілген және ағзаның жағдайы туралы функционалдық әрі анатомиялық ақпаратты бір мезетте алуға мүмкіндік береді. ПЭТ тіндердің метаболикалық белсенділігін, ал КТ олардың құрылымдық ерекшеліктерін көрсетеді.
Мамандардың айтуынша, онкологияда бұл үйлесімнің маңызы ерекше. Зерттеу ісік үдерісінің таралуын анықтауға, алыстағы метастаздарды анықтауға, жүргізіліп жатқан емнің тиімділігін бағалауға және аурудың қайталануын анықтауға мүмкіндік береді.
– Ауруды метаболикалық өзгерістер деңгейінде бағалау мүмкіндігі ПЭТ/КТ-ны қазіргі заманғы онкологиялық диагностиканың маңызды құралына айналдырады, – деді ҚР Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының Ядролық медицина орталығының басшысы, жоғары біліктілік санатындағы радиоизотоптық диагностика дәрігері Айгүл Сәдуақасова.
Анатомиялық өзгерістерді бағалауға мүмкіндік беретін КТ мен МРТ-дан айырмашылығы, ПЭТ/КТ дәрігерге патологиялық үдерістің биологиялық белсенділігі туралы ақпарат береді. Бұл ретте зерттеу мүмкіндіктері қолданылатын радиофармацевтикалық препаратқа байланысты: әртүрлі препараттар әртүрлі биологиялық үдерістерді визуализациялауға және нақты диагностикалық міндеттерді шешуге мүмкіндік береді.
Бүгінде ҚР Президенті Іс басқармасы Медициналық орталығының Ядролық медицина орталығы жыл сайын ПЭТ/КТ, ОФЭКТ/КТ және сцинтиграфияны қоса алғанда, 12 мыңнан астам радиоизотоптық зерттеу жүргізеді.
Бұған дейін Алматыда жарты жыл ішінде 15 млрд теңгеге жоғары технологиялық операциялар жасалғаны хабарланған болатын.
