Қазақстанда әлеуметтік қызметтерді көрсету үдерісі автоматтандырылуда

Әлеуметтік қолдау көрсету үдерісі барған сайын автоматтандырылуда. Қазақстан Еңбек министрлігі азаматтарға қажетті қолдау шаралары жылдам және мемлекеттік органдарға жүгіну санын азайта отырып, ұсынылуы үшін отбасының цифрлық картасын және бірыңғай жұмыс алгоритмдерін қолдануды күшейтуде.
Жаңа тәсілдер Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің өңірлік оқыту семинарында талқыланды. Оған жұмыспен қамтуды үйлестіру, ішкі саясат басқармаларының және әлеуметтік қорғау саласын бақылайтын аумақтық бөлімшелердің басшылары қатысты.
Отбасының цифрлық картасы көмекке деген қажеттілікті ертерек анықтауы тиіс
Семинардың негізгі тақырыптарының бірі Отбасының цифрлық картасы болды. Бұл құрал әлеуметтік тәуекелдерді анықтау және мемлекеттік қолдауға мұқтаж болуы мүмкін отбасыларды айқындау үшін қолданылады.
Семинар барысында мамандар картаны іс жүзінде қолдану, мемлекеттік қолдау шараларын ұсынуды автоматтандыру және азаматтарды сүйемелдеу тетіктерін қарастырды.
Мұндай жүйенің негізгі қағидаты – азамат қажетті ақпаратты өз бетінше жинап, қызмет алу үшін жүгінетін модельден біртіндеп проактивті форматқа көшу. Бұл ретте мемлекеттік ақпараттық жүйелер азаматтың қолдау алуға құқығын анықтап, оған тиісті көмекті ұсына алады.
Бұған дейін Еңбек министрлігі Отбасының цифрлық картасын дамытудың келесі кезеңі ретінде eGov Mobile қосымшасында үй шаруашылықтарының цифрлық бейіндерін қалыптастыру жоспарланып отырғанын хабарлаған.
Өңірлік деңгейдегі 13 қолдау шарасы автоматтандырылды
Әлеуметтік саланы цифрландыру Отбасының цифрлық картасымен ғана шектелмейді.
2026 жылы министрлік Бірыңғай цифрлық платформа аясында жергілікті атқарушы органдар көрсететін 13 қолдау шарасын автоматтандырғанын хабарлады.
Алдағы жоспарларға қызметтерді eGov Mobile арқылы алу мүмкіндігін кеңейту, жекелеген қызметтер бойынша қағаз анықтамалардан бас тарту және мемлекеттік қолдау шараларын «Әлеуметтік әмиянда» көрсету кіреді.
Мұның азаматтар үшін практикалық нәтижесі қажетті көмекті алу үшін жасалатын әрекеттердің санымен өлшенеді. Мемлекеттік жүйелер ведомствоаралық ақпарат алмасу арқылы неғұрлым көп мәлімет ала алса, азаматқа қажетті құжаттарды өз бетінше ұсыну соғұрлым азаяды.
Ертаев әрбір өтінішпен мұқият жұмыс істеуді талап етті
Цифрлық құралдар мамандардың жеке жауапкершілігін жоймайды. Семинарда азаматтардың өтініштерімен жұмыс істеу, кеңес беру және мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын сақтау мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев әлеуметтік қолдаудың уақытылы әрі ашық көрсетілуін басты талап ретінде атап өтті.
«Жұмысымыздың басты басымдығы – әрбір азаматқа жанашырлықпен және мұқият қарау, сондай-ақ заңнама талаптарын қатаң сақтау. Мемлекеттік қолдау уақытылы, ашық әрі халыққа барынша ыңғайлы түрде көрсетілуі тиіс. Әрбір өмірлік жағдайға мұқият әрі объективті түрде, белгіленген нормаларға сәйкес қарау маңызды», – деп атап өтті Асқарбек Ертаев.
Аудандық және қалалық деңгейдегі мамандарға ерекше көңіл бөлінді. Дәл осы мамандар азаматтарға тікелей кеңес береді, өтініштермен жұмыс істейді және әлеуметтік қызмет алушыларды сүйемелдейді.
Өңірлерде азаматтармен жұмыс істеудің бірыңғай алгоритмдері енгізіледі
Семинардың тағы бір міндеті – жергілікті жерлердегі мамандардың жұмыс тәжірибесіндегі айырмашылықтарды азайту.
Қызметкерлерге азаматтармен өзара іс-қимыл жасау, халыққа кеңес беру және мемлекеттік қызмет алушылардың құқықтарын қамтамасыз ету бойынша практикалық алгоритмдер таныстырылды.
Қатысушылар өңірлік мемлекеттік органдардың ведомствоаралық өзара іс-қимыл мәселелерін де талқылады. Цифрлық әлеуметтік қолдау үшін бұл маңызды мәселе болып саналады, өйткені нақты азаматқа қатысты шешім бірнеше мемлекеттік ақпараттық жүйеде сақталған мәліметтерге байланысты болуы мүмкін.
Бірыңғай тәсіл қызмет сапасының азаматтың қай ауданнан немесе қаладан көмек сұрағанына тәуелділігін азайтуға тиіс.
Автоматтандыру көмек алу құқығын тексеруді жоймайды.
Цифрлық модельге көшу әлеуметтік төлемдерді автоматты түрде тағайындауды білдірмейді.
Қолдау шаралары заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда ғана көрсетілуі тиіс. Цифрлық құралдар ең алдымен қажеттілікті анықтау, мәліметтер алмасу және қызметтерді тағайындау тәсілін өзгертеді.
Сондықтан Еңбек министрлігі автоматтандыруды дамытумен қатар, мамандарды азаматтардың нақты өмірлік жағдайларымен жұмыс істеуге үйретіп жатыр.
Азаматтар үшін бұл өзгерістер жаңа ақпараттық жүйелердің санымен емес, қарапайым көрсеткіштермен бағаланады: қанша құжат ұсыну қажет, өтініш қаншалықты жылдам қаралады және мемлекеттік органдарға бірнеше рет бармай-ақ тиесілі қолдауды алуға бола ма.