Ерекше балаларға қалыпты балалық шақ беру
Үш жыл бұрын Қарағандыда «Өзім» ерекше балаларды дамыту орталығы ашылды. Оның жетекшісі ерекше қажеттіліктері бар қыздың анасы Эльнара Есен болды.
Қарағанды қаласының тұрғыны Эльнара Есен жаңа қызметке жеке мәселесі арқылы келген. Оның салмағы бір жарым келі болатын шала туылған нәресте болды, дереу қызға церебральды сал ауруы диагнозы қойылды.
«Менің инклюзиядағы белсенділігім осы сәттен басталды», — дейді Эльнара. «Алғашында Астана мен Алматыдан, Қазақстанның басқа қалаларынан, тіпті Ресейден Қарағандыға қажетті мамандарды шақырдым.Олар қаламыздағы балаларды оңалтуға көмектесу үшін барлығы жасалды.
Эльнара балалы болған кезде әртүрлі қалаларды аралап, онымен бірнеше ай бойы үйден тыс жүргенін еске алады.
– Сонда байқағаным, көптеген аналар балаларын оңалту үшін екі ай сайын кетуге мәжбүр болды, – дейді Эльнара. – Олардың басқа балаларын, отбасын, жұмысын тастап кетпеуі үшін мен Қарағандыда шағын кабинет аштым (айтпақшы, Қазақстанда бірінші болып) осында физиотерапия жаттықтырушылары мен логопедтерді шақыруды жөн көрдім.
Алғашында Эльнараның бір ғана шағын кеңсесі болды, бірақ біраз уақыттан кейін оның қызметі кеңейе бастады: балалар мен шақырылған мамандардың саны артты. Осылайша, Қарағандыда алғашқы церебральды сал ауруына шалдыққан балаларға арналған «» орталығы пайда болды.
Эльнара өз орталығында ерекше балалы аналарды және мүгедектігі бар жандарды жұмысқа ала бастады.
– Ол кезде мен олардың халықтың әлеуметтік осал тобына жататынын да аңғармаппын, – дейді Эльнара. – Әйтсе де, ерекше балаларды ерекше баланың анасындай емдеп, қарай алмайтынын білдім. Сондай-ақ, осындай балаларға деген көзқарасын өзгертіп, көмек қолын созғысы келген жүрек шақыруымен оқу орнын бітіріп, мамандыққа келген жас мамандар менің орталығымда қызмет етті. Бүгінгі таңда менің ұжымда 20-ға жуық адам бар, олардың жартысы ерекше балаларды тәрбиелеп отырған аналар.
Елнара үкіметімізге көрсеткен қолдауы үшін алғысын айтудан жалықпайды.
– Жұмыспен қамту орталығынан алған 400 АЕК көлеміндегі алғашқы грантым Церебральды сал ауруына шалдыққан балаларға арналған орталыққа құрал-жабдық алуға көмектесті, – деп жалғастырады Эльнара. – Екінші грантты – «Даму» қорының қолдауымен Қарағанды қаласы әкімдігінің 5 миллион теңгесін алдым. Алынған қаржы екінші сенсорлық интеграция орталығына жабдық сатып алуға жұмсалды.
Бүгінде Эльнарда екі орталық бар: біріншісі үш жылдан бері бар церебральды сал ауруына шалдыққан балаларға арналған, тірек-қимыл аппараты бұзылған 20 бала емделуде. Екінші орталық – аутизмге шалдыққан, сөйлеу және психикалық дамуы тежелген балаларға арналған сенсорлық интеграция әдісін қолданып, 8 айдан бері жұмыс істейді. Қазір онда 25 бала білім алуда.
– Орталықтар көптеген қиындықтарды бастан кешіруде: жеке үй-жайлардың жетіспеушілігінен бастап, кадр тапшылығы мен қаржылық қиындықтарға дейін, бірақ, бақытымызға орай, менің ынта-жігерім, ұжымның бірлігі және қамқор адамдардың көмегі «ерекше» жолымыздан бас тартуға мүмкіндік бермейді, — дейді Эльнара.
Сондай-ақ, орталықтар Эльнараның өзі құрған «Өзім» қорының негізінде жұмыс істейтінін атап өткім келеді. Қор инклюзияны дамытуға ықпал ететін концерттер, фестивальдар мен спорттық іс-шаралар ұйымдастырады. Осы іс-шаралардың арқасында ерекше балалар ән айтатын, би билейтін, өлең оқитын шығармашылық алаңға ие болып қана қоймай, сонымен қатар мотивация мен жарқын болашаққа сенім алды.
Қарағанды қаласы әкімдігінің мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімінің қолдауымен 1 маусым күні кезекті концерт өтті. Қалалық орталық мәдениет және демалыс саябағының бас сахнасының алдында өткен концертке 50-ге жуық өнерпаз мен 400-ден астам көрермен жиналды. Сонымен қатар, қор өкілдері инклюзив тақырыбын насихаттау және насихаттау мақсатында қала мектептері мен колледждерін үнемі аралап тұрады.
Болашақта Эльнара Есен республикалық деңгейде концерттер ұйымдастырумен қатар, бүкіл Қазақстан бойынша церебральды сал ауруына шалдыққан балаларға арналған орталықтар желісін кеңейтуді жоспарлап отыр, өйткені қор мен орталықтардың тәрбиеленушілері көрсеткен нәтижелер әсерлі және барлық күш-жігердің бекер еместігіне нық сенім ұялатады.
