ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі азаматтардың еңбек құқықтарының сақталуын бақылау жүйесін қайта құруда. Министр Асқарбек Ертаевтың төрағалығымен өткен аппарат отырысында Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің бірінші тоқсандағы жұмысының нәтижелері қорытындыланып, жұмысшыларды қорғаудың жаңа тетіктері анықталды.
2026 жылдың бірінші тоқсанының соңына дейін мемлекеттік инспекторлар 17 500 жұмысшының құқықтарын қорғап, адал емес жұмыс берушілерден төленбеген 452 миллион теңге жалақы өндіріп алды.
Өндірістік жарақаттардың алдын алу үшін министрлік жаңа қорғау тетіктерін іске қосуда. Ең алдымен, қоғамдық бақылау құралдарын кеңейтуде. Заңға енгізілген түзетулер Қазақстан Республикасы Парламентінің қарауына ұсынылды. Бұл түзетулер техникалық инспекторларға мемлекеттік органдармен тең дәрежеде ақпарат сұрауға, жұмыс орнында тексерулер жүргізуге және тергеулерге қатысуға заңды құқық береді.
Сонымен қатар, Еңбек министрлігі кәсіпорындардағы өндірістік кеңестердің жұмыс істеуінің бірыңғай ережелерін енгізуде. Олар жазатайым оқиғалар орын алғанға дейін тәуекелдерді анықтау үшін қатаң тең негізде (жұмыс берушілерден, қызметкерлерден және кәсіподақтардан) құрылады. Сонымен қатар, жарақаттарды жасыруды толығымен жою үшін министрлік Ішкі істер министрлігімен бірлесіп, жазатайым оқиға бойынша әрбір материал іс жүргізу шешіміне дейін ашық бақылауда болуы үшін деректер алмасу алгоритмін әзірлейді.
Азаматтардың құқықтарын қорғаудың цифрлық құралдарын күшейту де маңызды қадам болмақ. Министр А. Ертаев «Еңбек тәуекелдері картасын» басқа мемлекеттік органдардың дерекқорларымен толық интеграциялау міндетін қойды, осылайша жүйе проблемалы кәсіпорындарды нақты уақыт режимінде қадағалайтын болады.
«Еңбек тәуекелдері картасы жай ғана формалды тізім болмауы тиіс. Ол жалақыны кешіктіретін проблемалы кәсіпорындарды нақты уақыт режимінде көрсетіп тұруы керек, сонда біз жедел әрекет етіп, адамдардың құқықтарын қорғай аламыз. Цифрлық жұмыспен қамту және бақылау құралдары алдын ала жұмыс істеуі тиіс», — деді ведомство басшысы.
Ұқсас жаңғырту Цифрлық жұмыспен қамту қызметіне де (Enbek.kz) қатысты. Кездесуде министр қызметтің бағытын атап өтті: ол бос жұмыс орындарын іздеуден жұмыс іздеушілерге проактивті, жеке қолдау көрсетуге көшуі тиіс.
