2026 жылдың басынан бері Қазақстанда әлеуметтік инспекторлар әлеуметтік осал санаттағы азаматтардың құқықтарының сақталуын бақылауды айтарлықтай күшейтті
Бірнеше ай ішінде 190 тексеру жүргізілді, ал бұл сандардың артында қалалардың біртіндеп қолжетімді бола түсуіне ықпал ететін нақты өзгерістер бар.
Тексерулер формалды сипатта болған жоқ. Жалпы саннан:
86 — жоспардан тыс, шағымдар мен сигналдарға жауап ретінде
99 — профилактикалық, бұзушылықтардың алдын алу үшін
5 — прокуратураның талабы бойынша
Нәтижесінде — бұзушылықтарды жою туралы 149 нұсқама беріліп, 19,3 млн теңгеден астам сомаға 64 айыппұл салынды.
Тексерулер тек мемлекеттік мекемелермен ғана шектелмейді
Бақылау ауқымды болып, адамдар күнделікті кездесетін барлық салаларды қамтыды.
Тексерілген нысандар:
мемлекеттік және квазимемлекеттік ұйымдар — 81 нысан
білім беру ұйымдары — 22
әлеуметтік қорғау мекемелері — 23
медициналық ұйымдар — 12
мәдени нысандар — 12
сауда орындары — 11
спорт нысандары — 8
көлік инфрақұрылымы — 7
қоғамдық тамақтану орындары — 5
және басқа да нысандар
Яғни, бұл тек мемлекеттік ұйымдар ғана емес, бизнеске, мектептерге, ауруханаларға — жалпы қалалық ортаға қатысты.
Жеке мектептер де бақылауда
Мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін қолжетімділікке ерекше назар аударылды. Астанада прокуратураның бастамасымен төрт жекеменшік мектепке жоспардан тыс тексеру жүргізілді.
Қарапайым көрінетін, бірақ маңызды нәрселер тексерілді:
пандустар бар ма
кіреберістер ыңғайлы ма
ішінде еркін қозғалу мүмкін бе
Бірақ дәл осы мәліметтер мүгедектігі бар баланың басқалармен тең дәрежеде оқи алатынын анықтайды.
Нәтижесінде бұзушылықтар анықталып, нұсқамалар берілді, ал жауапты тұлғалар әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Жағдай шынымен өзгеріп жатыр ма?
Айыппұлдар мен бұзушылықтарға қарамастан, оң өзгерістер де байқалады. Мүгедектігі бар адамдар өзгерістерді өздері атап өтуде.
Астана тұрғыны Динара Спатаева қолжетімділік жыл сайын жақсарып келе жатқанын айтады. Оның сөзінше, әсіресе жаңа ғимараттарда ілгерілеу анық байқалады:
пандустар бірден қарастырылады
лифттер орнатылады
тұтқалар қойылады
тактильді элементтер қолданылады
Ал қолданыстағы нысандар да әртүрлі келушілер санатына бейімделіп келеді.
Неліктен бұл маңызды
Көпшілік үшін қолжетімді орта — жай ғана ыңғайлылық емес, қалыпты өмір сүру мүмкіндігі.
Қарапайым нәрселердің өзі:
ғимаратқа кіру
қабатқа көтерілу
қызметті пайдалану
кейбір адамдар үшін үлкен кедергіге айналуы мүмкін.
Дәл осы жүйелі тексерулер жағдайды біртіндеп өзгертуде: бизнес талаптарды айыппұлдан кейін емес, алдын ала ескере бастайды.
Әрі қарай не болады?
Қазіргі көрсеткіштер бақылаудың бір реттік емес, тұрақты сипат алып келе жатқанын көрсетеді.
Демек, алдағы жылдары:
“формалды” пандустар азаяды
нақты қолжетімді нысандар көбейеді
ең бастысы — баршаға қолайлы орта қалыптасады
Себебі қолжетімді қала — тек мүмкіндігі шектеулі жандар үшін ғана емес. Бұл арбамен жүрген ата-аналарға, қарт адамдарға және жалпы қоғамның даму деңгейіне қатысты.
