Қазақстанда алаяқтардың арбауына түспей, әлеуметтік төлемдерді қалай алуға болатынын ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің (ЕХӘҚМ) баспасөз қызметінде Zakon.kz айтып берді.
Ведомство елімізде міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесі жұмыс істейтінін еске салды. Ол белгілі бір әлеуметтік тәуекелдер туындаған жағдайда азаматтарға әлеуметтік төлемдер тағайындауды көздейді. Жұмыскерлер үшін әлеуметтік аударымдарды жұмыс берушілер Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына аударады.
Қордың мәліметінше, 2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында 1 млн 64 мың адам әлеуметтік төлем алған. Төлемдердің жалпы сомасы шамамен 527 млрд теңгені құрады.
Әлеуметтік төлемдер алты жағдайда тағайындалатынын атап өткен жөн:
• еңбекке қабілеттіліктен айырылған кезде;
• асыраушысынан немесе жұмысынан айырылған жағдайда;
• жүктілікке және босануға байланысты табысынан айырылған кезде;
• жаңа туған баланы асырап алған жағдайда;
• бала бір жарым жасқа толғанға дейін оның күтіміне байланысты табысынан айырылған кезде.
Алайда ЕХӘҚМ әлеуметтік желілерде азаматтарға әлеуметтік төлемдерді рәсімдеуге немесе ұзартуға көмектесу туралы ұсыныстар жасалуы мүмкін екенін ескертеді. Бұл ретте делдалдардың көмегіне жүгініп, мұндай қызметтер үшін ақы төлеудің қажеті жоқ.
Сондай-ақ қазақстандықтарға төлем алу мақсатында жалған еңбек қатынастарын рәсімдеуге немесе жалған мәліметтер ұсынуға келіспеуге қатаң кеңес беріледі. Заңсыз төлем алғаны анықталған жағдайда қаражат қайтарылуға тиіс. Ал қасақана жалған мәліметтер бергені үшін жауапкершілік көзделуі мүмкін.
Мәселен, 2025 жылы еліміздің 12 өңірінде әлеуметтік төлемдерді заңсыз алуға байланысты 30-дан астам қылмыстық іс қозғалды. Бес өңірде соттың жеті үкімі шығарылды. Ведомствоның мәліметінше, кейбір жағдайларда азаматтар мұндай схемаларға әлеуметтік желілердегі хабарландырулар арқылы тартылған.
«Төлемдерді рәсімдеу кезінде бөгде адамдарға жеке куәліктің, банк картасының деректерін, SMS арқылы келген кодтарды, ЭЦҚ туралы мәліметтерді және басқа да құпия ақпаратты беруге болмайды. Әлеуметтік төлемдерді тағайындаудың өзекті талаптары мен тәртібі туралы ведомствоның, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының ресми ресурстарынан және eGov порталынан білуге болады. Сондай-ақ 1414 нөмірі арқылы кеңес алуға болады», – деді ҚР ЕХӘҚМ баспасөз қызметі.
