Қазақстанда инклюзивті театрлар мен шығармашылық білім беруге қолдау артып келеді. ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин ведомстволық сауалға берген жауабында бүгінде Қазақстанның сегіз облысында мүмкіндігі шектеулі жандар үшін құрылған шығармашылық топтар жұмыс істеп жатқанын айтты. Бұл топтар мемлекеттік қолдауға ие болады: • 2024 жылы Астана Жастар театрының «Қанаттылар» инклюзивті бөлімі ресми түрде инклюзивті театр мәртебесін алды. Жұмысшылар саны 25-тен 45 адамға дейін өсті. Әкімдік бұл топты жеке ғимаратпен қамтамасыз ету мүмкіндігін қарастыруда. • Ақтөбе облысында Саңыраулар қоғамы мәдениет үйінде жұмыс істейтін «Біз сені жақсы көреміз» сайқымазақ театрының актрисасы Лидия Власова 2019 жылы «Ерен еңбегі үшін» медалімен марапатталды. • Ағымдағы жылдың қазан айында Павлодар облыстық Ж. Аймауытов атындағы қазақ музыкалық-драма театрында инклюзивті театр ұжымы ашылады. • Солтүстік Қазақстан облысында С.Мұқанов атындағы театр жанынан 2006 жылы құрылған «Сезімтал» би театры 2020 жылдан бері жұмыс істейді. 2024 жылы ұжым мүшелеріне М.Қозыбаев атындағы университетте «Мәдени-тынығу қызметі» мамандығы бойынша оқуға бес грант бөлінді. • Мәдениет және ақпарат министрлігі «Activ Life» үкіметтік емес ұйымымен бірлесе отырып, ерекше қажеттіліктері бар шығармашылық адамдары үшін «Кең дүние – Ұлы дүние» халықаралық арнайы театрлар фестивалін (2018 ж.) және республикалық «Өнерпаз болған» фестивалін (2021) ұйымдастырды. Бұл бағыттағы жұмыстар жалғасын табады. Өнер саласындағы мүмкіндігі шектеулі жандарға арналған оқу бағдарламалары мен гранттары туралы С.Жұманғариннің айтуынша, 52 мәдениет, өнер және музыка колледжінде 384 мүмкіндігі шектеулі студент білім алуда. Сондай-ақ 1871 қосымша білім беру мекемесінде 7 мыңнан астам ерекше бала білім алуда. 2025 жылға қарай инклюзивті білім беруге жағдай жасаған білім беру ұйымдарының үлесі: • 70% — мектепке дейінгі мекемелерде, • 90% — орта білім беру ұйымдарында, • 81% — техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарында. — I және II топтағы мүгедектігі бар азаматтар, бала кезінен мүгедектігі бар дандар, сондай-ақ мүгедектігі бар балалары бар отбасында тәрбиеленген тұлғалар үшін колледждерге қабылдау үшін 10 пайыздық квота қарастырылған. Университеттер азаматтардың барлық санаттары үшін білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз етеді. «Өнер және гуманитарлық ғылымдар» білім беру саласында келесі бағыттар бойынша білім беру бағдарламалары бар: «Театр өнері», «Өнертану», «Сахна өнері және цирк режиссері», «Актерлік өнер», «Эстрадалық өнер», «Хореография», «Сценография» – барлығы 9 жоғары оқу орнында 45 бағдарлама ашылды (23 – бакалавриат – магистратура, 23 – 139) – деп Премьер-Министрдің орынбасары атап өтті. Сондай-ақ оның айтуынша 2025 жылдың 4 маусымынан бастап Қ.Байсейітова атындағы Қазақ ұлттық өнер университетінің «Инклюзивті театр әртісі» бағдарламасы Білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілген. — Университет «Қанаттылар» театрында тағылымдамадан өтуді көздейтін инклюзивті бағытта дуальды оқытуды жүзеге асырады. Мүмкіндігі шектеулі студенттерге жеке кеңес беру, психологиялық-педагогикалық қолдау, онлайн оқыту, сондай-ақ бейімделген білім беру бағдарламалары көрсетіледі. Ерекше балалармен жұмыс істейтін мұғалімдер жыл сайын біліктілігін арттыру курстарынан өтеді, — деп қосты Серік Жұманғарин. Вице-премьер атап өткендей, жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы ерекше қажеттіліктері бар студенттердің жеке білім беру траекториясын қалыптастыру үшін жағдай жасауды көздейді: • 2023 жылы — 60%; • 2024 жылы — 70%; • 2025 жылы — 80%; • 2026 жылдан 2029 жылға дейін — 100%. — Қазақстан Республикасының 2025–2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасы бекітілді. Оны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары мәдениет, спорт және туризм салаларында инклюзивті мәдениетті дамытуға және қолдауға бағытталған әлеуметтік маңызы бар бастамаларды қамтиды.
Бұл бағыттағы жұмыстар мемлекеттік бағдарлама деңгейінде жүйелі түрде жүргізілетін болады, — деп түйіндеді С.Жұманғарин.
