Қазақстанда мүгедектігі бар адамдардың өмір сүру сапасын арттыру бойынша жүйелі жұмыс жалғасуда. Қазіргі шаралар мен 2030 жылға дейінгі жоспарлар туралы Үкімет отырысында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев баяндады.
Қазақстанда мүгедектігі бар адамдар саны
Ведомство деректеріне сәйкес, бүгінде елде шамамен 752 мың мүгедектігі бар адам тұрады — бұл халықтың жалпы санының 3,7%-ын құрайды.
2026 жылы оларды қолдауға қомақты қаражат бөлінеді:
жалпы қаржыландыру көлемі 1,1 трлн теңгені құрайды;
қаражат республикалық бюджеттен және Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан бөлінеді.
Оңалту инфрақұрылымын дамыту
Негізгі бағыттардың бірі — оңалту ұйымдарының желісін кеңейту.
Бүгінгі таңда:
Қазақстанда 33 оңалту орталығы жұмыс істейді;
мамыр айында Атырауда жаңа орталық ашу жоспарланған;
тағы 7 нысан құрылыс және жобалау-сметалық құжаттама әзірлеу кезеңінде.
Қосымша:
аутизмі бар балаларға арналған 15 мамандандырылған орталық жұмыс істейді; олар «Samruk Kazyna Trust» және «Қамқорлық» қорларымен бірлесіп құрылған.
Қызмет сапасын арттыру үшін лицензиялау жүйесі енгізілді:
622 ұйым лицензия алды;
олардың қызметімен 101 мыңнан астам адам қамтылған.
Инклюзивті жұмыспен қамту: ағымдағы көрсеткіштер
Мүгедектігі бар адамдарды жұмыспен қамтуға ерекше назар аударылады.
Өткен жылдың қорытындысы бойынша:
еңбекке қабілетті 413,7 мың мүгедектігі бар азаматтың; 110,8 мыңы жұмыспен қамтылған; жұмыспен қамту деңгейі шамамен 30%-ды құрайды.
Министр ағымдағы жылға арналған жоспарларды атап өтті:
«Биыл біз квота арқылы шамамен 17 мың мүгедектігі бар адамды қамтуды жоспарлап отырмыз, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 2 есе көп. Жұмыспен қамту үшін азаматтарды жұмысқа орналасқанға дейін проактивті түрде сүйемелдейтін цифрлық жұмыспен қамту қызметі енгізіледі».
Әлеуметтік саланы трансформациялаудың үш бағыты
2026 жылы әлеуметтік саясат үш негізгі бағыт бойынша дамиды.
Балаларды оңалтуды дамыту
Үйде оңалту бойынша пилоттық жоба іске асырылуда:
ол «Қазақстан халқына» қорымен бірлесіп 4 өңірде жүзеге асуда;
бағдарлама аясында 23 бала өздігінен жүре бастады.
Бірінші жартыжылдықтың соңына дейін жоба тағы төрт өңірге кеңейтіледі:
Алматы қаласы;
Алматы облысы;
Қарағанды облысы;
Ақтөбе облысы.
Протездеудің заманауи технологиялары
Елімізде жоспарлануда:
ортездік өндірісті іске қосу;
озық протездеу технологияларын енгізу;
бионикалық модульдер мен микропроцессорларды қолдану жоспарлануда.
Оңалту құралдарымен қамтамасыз етудің жаңа моделі
Маусым айынан бастап техникалық оңалту құралдарын «жалға алу және қайтару» тетігі пилоттық режимде іске қосылады.
Жоба мына өңірлерде басталады:
Ақтөбе облысы;
Қарағанды облысы;
Павлодар облысы.
Тәсілдің мәні:
пайдаланылған құралдар кері қайтарылады;
дезинфекциядан, жөндеуден және қызмет көрсетуден өтеді;
содан кейін қайтадан мұқтаж жандарға беріледі.
Бұл:
көмек алу уақытын қысқартуға;
жабдықтардың қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Бұл нені өзгертеді
Ұсынылған шаралар шашыраңқы көмектен тұтас қолдау жүйесіне көшуге бағытталған. Негізгі назар — қызметтердің қолжетімділігіне, ерте оңалтуға және адамдардың дербес өмір сүруі мен жұмыспен қамтылу мүмкіндіктерін кеңейтуге аударылады.
