Бірдей диагноз мүгедектіктің мерзімі де бірдей болады дегенді білдірмейді. Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде кейбір азаматтарға мүгедектік неге белгілі бір мерзімге, ал басқаларына қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленетіні түсіндірілді.
Негізгі критерий — аурудың атауы емес, адамның жағдайы және ағзаның бұзылған функцияларын қалпына келтіру болжамы.
Мүгедектік мерзімі неге байланысты
Мерзімді белгілеу кезінде мамандар ағза функцияларын қалпына келтірудің нақты мүмкіндіктерін және адамның қабілеттерін бағалайды.
Егер аурудан немесе жарақаттан кейінгі адамның жағдайы емдеу, оңалту немесе аурудың одан әрі ағымы нәтижесінде өзгеруі мүмкін болса, мүгедектік белгілі бір мерзімге белгіленеді.
Бұл кейін адамның жағдайын қайта бағалап, оның функционалдық мүмкіндіктерінің өзгерген-өзгермегенін анықтау үшін қажет.
Қайта куәландыру кезінде не тексеріледі
Келесі куәландыру кезінде шешім тек бастапқы диагноз негізінде қабылданбайды.
Мамандар мыналарды бағалайды:
* денсаулық жағдайының динамикасын;
* жүргізілген емнің нәтижелерін;
* оңалту шараларының тиімділігін;
* тіршілік-тынысының шектелу дәрежесін;
* бұзылған функцияларды қалпына келтіру мүмкіндіктерін.
Кешенді бағалаудан кейін мүгедектік мерзімі қайта белгіленуі мүмкін.
Осылайша, бір ауруға шалдыққан екі адамның жағдайы әртүрлі дамуы мүмкін. Сондықтан олардың мүгедектік мерзімдері де сәйкес келмеуі ықтимал.
Мүгедектік қашан мерзімсіз белгіленеді
Мүгедектік заңнамада көзделген жағдайларда мерзімсіз белгіленеді.
Бұл ағза функцияларының бұзылуы тұрақты және қайтымсыз сипатқа ие болған, толық көлемде жүргізілген оңалту шаралары қажетті нәтиже бермеген, ал оңалту әлеуеті болмаған жағдайларға қатысты.
Мұндай жағдайда денсаулық жағдайын тұрақты түрде растау қажеттілігі жойылуы мүмкін.
Неліктен бір ғана диагноз жеткіліксіз
Диагноз ауруды көрсетеді, алайда оның нақты адамның күнделікті өмірін қаншалықты шектейтінін әрдайым көрсете бермейді.
Науқастарда бұзылулардың ауырлық дәрежесі, емдеу нәтижелері, қалпына келу қабілеті және оңалтудың тиімділігі әртүрлі болуы мүмкін.
Сондықтан шешім жеке қабылданады. Оның негізінде денсаулық жағдайын, ағзаның бұзылған функцияларын және оларды қалпына келтіру перспективаларын кешенді бағалау жатыр.
Бұл азаматтар үшін нені білдіреді
Мүгедектік мерзімін — бір жылға, бес жылға немесе мерзімсіз — тек аурудың атауына қарап анықтауға болмайды.
Егер қалпына келу әлеуеті болса, адамның жағдайы қайта бағалануы мүмкін. Егер бұзылулар тұрақты және қайтымсыз деп танылып, заңнамада көзделген талаптар орындалса, мүгедектікті қайта куәландыру мерзімінсіз белгілеуге жол беріледі.
Сондықтан бірдей диагнозы бар адамдардың өзінде қабылданған шешімдер әртүрлі болуы мүмкін.
