Психологиялық қолдау орталықтары қазірдің өзінде Қазақстанның барлық аймақтарында жұмыс істейді, онда отбасылар балаларының мазасыз мінез-құлқының немесе цифрлық тәуелділіктің алғашқы белгілерінде жүгіне алады.
ҚР Оқу-ағарту министрлігі ата-аналардың жауапкершілігі балалардың құқықтарын қорғауда маңызды болып қала беретінін атап көрсетеді. Дегенмен, педагогтар әрқашан көмектесуге дайын. Бұған қол жеткізу үшін балалар арасында қауіпсіз технологияларды пайдалану мәдениетін бірлесіп қалыптастыру қажет. Осы мақсатта мектептер ата-аналар сараптамалық кеңес ала алатын «Ата-аналар академиясы» бағдарламаларын және педагогикалық қолдау орталықтарын іске қосады.
Тәрбиешілердің ата-аналармен жұмысы жауапты ата-ана болу бағдарламалары және экран алдында уақыт өткізу және онлайн қауіпсіздікті қоса алғанда, цифрлық тәуекелдердің алдын алу арқылы маңызды элементке айналуда.
Осылайша, Қазақстан білім беруді, денсаулықты, қауіпсіздікті және әлеуметтік қолдауды біріктіретін балалардың құқықтарын қорғауға кешенді тәсілді енгізуді бастады. Осы мақсатта 2026 жылдың қаңтарында «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы қабылданды. Ол жұмыстың әртүрлі салаларын балалардың құқықтарын қорғауға ғана емес, сонымен қатар олардың отбасында, мектепте және қоғамда дамуы үшін жағдайлар жасауға бағытталған үйлесімді жүйеге біріктіруді мақсат етеді.
Тұжырымдама төрт негізгі саланы қамтиды:
* қауіпсіздікке құқық,
* білім беру,
* денсаулық сақтау,
*отбасылар мен балаларды әлеуметтік қорғау.
Әзірлеушілердің айтуынша, құжат 158 іс-шараны және 10-ға дейін мақсатты тиімділік индикаторларын қамтиды.
Дегенмен, агенттік нәтижелер туралы айтуға әлі ерте екенін атап өтеді — тұжырымдама әлі іске асырудың бастапқы кезеңінде.
Қазіргі таңда біз іске қосу кезеңіндеміз. Негізгі іс-шаралар жылдың екінші жартысына жоспарланған. Қазірдің өзінде мектептегі психологиялық қызметтерді күшейту, диагностикалық құралдарды жаңарту және балалардағы эмоциялық әрі мінез-құлықтық қиындықтарды ерте анықтаудың заманауи тәсілдерін енгізу жұмыстары жүргізілуде. Сондай-ақ өңірлерде балалардың құқықтарын қорғау бойынша жеке бөлімшелер құрылуда. Бұл жергілікті деңгейде үйлестіруді күшейтіп, өтініштерге жедел әрекет етуге мүмкіндік береді, — деді ҚР Оқу-ағарту министрлігі Балалардың құқықтарын қорғау комитеті төрағасының орынбасары Юлия Овечкина.
Сонымен қатар, аймақтарда функциялары мен мәртебесі заңмен бекітілген балалар құқықтарын қорғаудың жаңа құрылымы құрылуда. Негізгі мақсат — жекелеген шешімдерден жүйелі профилактикаға көшу.
— Тұжырымдама қауіпсіздік, білім беру, денсаулық және әлеуметтік қорғау мәселелерін қамтиды. Әр бағытта баланың мүддесін қорғауға арналған нақты тетіктер қарастырылған. Әсіресе зорлық-зомбылықтың, буллингтің және интернеттегі қауіптердің алдын алуға ерекше көңіл бөлінеді. Оқу-ағарту министрлігі баланың кез келген жағдайда дер кезінде көмек пен қолдау алуына мүмкіндік беретін орта қалыптастыруға басымдық береді. Бала мәселе алдында жалғыз қалмауы тиіс. Зорлық-зомбылыққа мүлдем төзбеушілік қағидатына негізделген орта қалыптастыру маңызды, — деп қорытындылады Юлия Овечкина.
Сарапшылар мұндай бастамалар балаларды қорғаудың реактивті моделінен алдын алу моделіне ауысудың жалпы үрдісін көрсететінін атап өтеді, мұндағы басты мақсат салдарды жою емес, ерте кезеңде проблемалардың алдын алу. «Қазақстан балалары» тұжырымдамасының тиімділігі қауіпсіздік, әл-ауқат және балалар өсетін орта сапасы көрсеткіштері негізінде бағаланады.
Бұған дейін біз балаларды киберқауіптерден қалай қорғау керектігі туралы хабарлаған болатынбыз.
